Tijdelijk een andere bloedverdunner gebruiken rondom uw ingreep
Bridging
Wij verzoeken u het bridgingschema in deze webpagina in te vullen.
In overleg met uw arts is afgesproken dat u tijdelijk moet stoppen met uw bloedverdunner fenprocoumon (Marcoumar®) of acenocoumarol (Sintrom®). Dit heeft te maken met de ingreep die u ondergaat. U heeft met uw arts afgesproken dat u voor uw ingreep tijdelijk een andere bloedverdunner gaat gebruiken. Dit heet bridging. Waarom krijgt u een ander medicijn? Wat betekent dit voor u? Hoe moet u de spuitjes toedienen? Dat leest u in deze webpagina. Vanaf bladzijde 9 vindt u het bridgingschema dat u moet invullen.
Specialismen en team
Afspraak en contact
Preoperatief spreekuur
088 979 24 45
Pijnbehandelcentrum
088 979 23 16
HMC Cijfers
Per jaar:
16.000
patiënten gehele narcose
10.600
plaatselijke verdoving
300
roesje (sedatie)
Ankers
Over tijdelijk een andere bloedverdunner gebruiken rondom uw ingreep
Wij verzoeken u het bridgingschema in deze webpagina in te vullen.
In overleg met uw arts is afgesproken dat u tijdelijk moet stoppen met uw bloedverdunner fenprocoumon (Marcoumar®) of acenocoumarol (Sintrom®). Dit heeft te maken met de ingreep die u ondergaat. U heeft met uw arts afgesproken dat u voor uw ingreep tijdelijk een andere bloedverdunner gaat gebruiken. Dit heet bridging. Waarom krijgt u een ander medicijn? Wat betekent dit voor u? Hoe moet u de spuitjes toedienen? Dat leest u in deze webpagina. Verderop vindt u het bridgingschema dat u moet invullen.
Waarom een andere bloedverdunner?
Voor de ingreep mag het bloed niet te dun zijn omdat de kans op bloedingen dan groter is. Daarom moeten sommige patiënten voor de ingreep stoppen met fenprocoumon (Marcoumar®) of acenocoumarol (Sintrom®). Soms kan dat niet omdat het risico op een trombose te groot is. De arts heeft met u besproken dat u rondom de ingreep tijdelijk een andere bloedverdunner krijgt. Het gaat in de meeste gevallen om nadroparine (Fraxiparine®) in de vorm van spuitjes. Deze bloedverdunner is sneller uitgewerkt. Daarom kunt u deze langer blijven gebruiken tot vlak voor de ingreep.
Recept nadroparine (Fraxiparine®)
U krijgt op de polikliniek waar u onder behandeling bent, een recept voor nadroparine (Fraxiparine®) spuitjes. Dit recept moet u inleveren bij uw apotheek. U krijgt de spuitjes van de apotheek mee naar huis. In sommige gevallen krijgt u ook een recept voor vitamine K. Dit medicijn is soms nodig om het bloed dikker te maken. Ook dit recept moet u inleveren bij uw apotheek.
Het schema invullen
Verderop vindt u het bridgingschema. Het invullen van de data in het bridgingschema is een geheugensteuntje. Het helpt u bij het op de juiste manier gebruiken van bloedverdunners rondom uw ingreep. Het schema laat zien hoe u moet overbruggen (bridgen) met de tijdelijk bloedverdunners in de vorm van een spuitje. Wij raden u aan het in te vullen en te bewaren.
U gebruikt fenprocoumon (Marcoumar®)
U ontvangt bericht van het ziekenhuis over de datum van de ingreep.
- Schrijf op uw bridgingschema de datum van de ingreep en ga terugtellen
- Stop met fenprocoumon (Marcoumar®) 3 dagen voor de dag van de ingreep
- Neem ’s avonds vitamine K volgens recept van de arts
- Start met prikje(s) nadroparine (Fraxiparine®) 2 dagen voor de ingreep
- Ga door met prikje(s) nadroparine (Fraxiparine®) 1 dag voor de ingreep
- INR controle bij trombosedienst 1 dag voor de ingreep. Volg advies trombosedienst op
De trombosedienst kan het schema aanpassen als de INR nog niet de juiste waarde heeft.
U gebruikt acenocoumarol (Sintrom®)
U ontvangt bericht van het ziekenhuis over de datum van de ingreep.
- Schrijf op uw bridgingschema de datum van de ingreep en ga terugtellen
- Stop met acenocoumarol (Sintrom®) 3 dagen voor de dag van de ingreep
- Start met prikje(s) nadroparine (Fraxiparine®) 2 dagen voor de ingreep
- Ga door met prikje(s) nadroparine (Fraxiparine®) 1 dag voor de ingreep
- INR controle bij trombosedienst 1dag voor de ingreep. Volg advies trombosedienst op
De trombosedienst kan het schema aanpassen als de INR nog niet de juiste waarde heeft.
Wanneer u niet zelf kunt of durft te prikken neem dan contact op met uw huisarts, trombosedienst, thuiszorg of apotheek. Zij zullen u dan helpen met prikken. Neem altijd deze webpagina mee met daarin het bridgingschema naar uw huisarts, trombosedienst, thuiszorg of apotheek.
Hoe gaat het prikken
De nadroparine (Fraxiparine®) spuitjes moeten vlak onder de huid geprikt worden. Dit is meestal in de buik. Prik nooit in:
- Littekenweefsel
- Plaatsen die ontstoken of pijnlijk zijn
- Verlamde ledematen
- Plaatsen met rode en/of blauwe verkleuringen
- Een plek waar lymfeklieren verwijderd zijn
Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?
Als u er binnen 4 uur nadat u de nadroparine (Fraxiparine®) spuitjes had moeten toedienen achter komt dat u deze vergeten bent toe te dienen, dan kunt u de injectie alsnog toedienen. Als deze periode van 4 uur verstreken is, mag u de vergeten dosis niet zomaar inhalen. Neem dan contact op met de arts die u de nadroparine (Fraxiparine®) spuitjes heeft voorgeschreven.
Instructies voor toediening van nadroparine (Fraxiparine®) spuitjes
Het openen van de verpakking
Houd de verpakking zo, dat het grijze dopje naar beneden wijst. Verwijder het afdekpapier aan de achterzijde, van boven naar beneden.
Het gereedmaken van de injectiespuit

Verwijder het rubberen grijze dopje door het vast te pakken en in één beweging recht naar boven los te trekken, dit voorkomt dat een druppel vloeistof wordt meegezogen.
De luchtbel hoort in de spuit! Verwijder de luchtbel dus niet!
Het vastpakken van de huidplooi

Neem een huidplooi tussen duim en wijsvinger.
Het inbrengen van de injectienaald

Houd de spuit rechtop.
Breng de naald in zijn geheel loodrecht (rechtstandig) in de huidplooi.
Niet opzuigen.
Het inspuiten en verwijderen van de injectie

Spuit de vloeistof langzaam in door de zuiger zo ver mogelijk naar beneden te duwen.
Nadat u de vloeistof heeft ingespoten, kunt u de naald terugtrekken en de huidplooi loslaten.
Niet nawrijven!
Het kan een beetje bloeden op de plaats van de injectie. Druk dan enige minuten op de plek met uw vingers.
Het plaatsen van de beschermhuls

Na het toedienen van de onderhuidse injectie schuift u de beschermhuls over het spuitje naar de richting van de naald totdat u ’klik’ hoort.

De beschermhuls is nu vergrendeld en de naald is afgeschermd.
U kunt zich niet meer ongewenst prikken met deze naald.
Allergieën
Een allergische reactie komt zeer zelden voor bij mensen die nadroparine (Fraxiparine®) spuitjes gebruiken. U merkt dit aan:
- Bultjes en jeukende huiduitslag
- Zwelling, soms van het gezicht of de mond. Dit kan moeilijkheden met de ademhaling veroorzaken
Als u last heeft van een allergische reactie moet u onmiddellijk contact opnemen met de spoedeisende hulp van het HMC of met uw huisarts.
Wanneer begin ik weer met mijn eigen bloedverdunners
Na de ingreep wordt u opnieuw ingesteld op uw eigen bloedverdunners. Dit gebeurt in overleg met uw behandelend arts van het HMC en de trombosedienst.
Vragen
Heeft u na het lezen van deze webpagina nog vragen, stelt u deze dan gerust aan uw behandelend arts of de verpleegkundige.
Het bridgingschema
Waarom invullen?
Het invullen van de datum in het bridgingschema helpt u bij het juiste gebruik van bloedverdunners rondom uw ingreep.
Hoe invullen?
Na bericht van het ziekenhuis over de datum van de ingreep, gaat u het schema invullen. Er zijn twee schema’s: 1 voor mensen die fenprocoumon (Marcoumar®) gebruiken en 1 schema voor mensen die acenocoumarol (Sintrom®) gebruiken. Vul het schema in dat bij uw bloedverdunner hoort. U vult de lege vakjes onder de kolom ‘datum’ in. U ziet dan:
- Wanneer u moet stoppen met uw eigen bloedverdunner
- Wanneer u moet beginnen met nadroparine (Fraxiparine®) spuitjes
Voorbeeld: U wordt geopereerd op 10 mei
- Bij drie dagen voor de ingreep vult u in: 7 mei
- Bij twee dagen voor de ingreep vult u in: 8 mei
- Bij één dag voor de ingreep vult u in: 9 mei
- Bij de dag van de ingreep vult u in: 10 mei
Ik gebruik het medicijn fenprocoumon (Marcoumar®)
- Indien nodig kan de arts het aantal nadroparine (Fraxiparine®) spuitjes aanpassen.
Wanneer de datum van de ingreep door onvoorziene omstandigheden verandert, heeft dit gevolgen voor het bridgingschema. Neem dan contact op met uw behandelend arts in het HMC.
|
Datum Invullen: |
Dag | ||
| ……………………………………………. | 3 dagen voor de ingreep |
Stop met fenprocoumon (Marcoumar®) tablet Neem ’s avonds vitamine K volgens recept in |
|
| ……………………………………………. | 2 dagen voor de ingreep | Gebruik nadroparine (Fraxiparine®) om 08.00 uur JA NEE om 18.00 uur* JA NEE |
![]() |
| ……………………………………………. | 1 dag voor de ingreep | Gebruik nadroparine (Fraxiparine®) om 08.00 uur JA NEE om 18.00 uur* JA NEE Uw INR wordt gecontroleerd via de trombosedienst |
![]() |
| ……………………………………………. | De dag van de ingreep | GEEN nadroparine (Fraxiparine®) gebruiken
Uw INR wordt gecontroleerd bij opname in het HMC |
![]() |
Ik gebruik het medicijn acenocoumarol (Sintrom®)
- Indien nodig kan de arts het aantal nadroparine (Fraxiparine®) spuitjes aanpassen.
Wanneer de datum van de ingreep door onvoorziene omstandigheden verandert, heeft dit gevolgen voor het bridgingschema. Neem dan contact op met uw behandelend arts in het HMC.
|
Datum Invullen: |
Dag | ||
| ……………………………………………. | 3 dagen voor de ingreep | Stop met acenocoumarol (Sintrom®) tablet | |
| ……………………………………………. | 2 dagen voor de ingreep | Gebruik nadroparine (Fraxiparine®) om 08.00 uur JA NEE om 18.00 uur* JA NEE |
![]() |
| ……………………………………………. | 1 dag voor de ingreep | Gebruik nadroparine (Fraxiparine®) om 08.00 uur JA NEE om 18.00 uur* JA NEE Uw INR wordt gecontroleerd via de trombosedienst |
![]() |
| ……………………………………………. | De dag van de ingreep |
GEEN nadroparine (Fraxiparine®) gebruiken Uw INR wordt gecontroleerd bij opname in het HMC |
![]() |
Voor de foto’s op deze webpagina is gebruik gemaakt van voorlichtingsmateriaal van Aspen.
Longkanker: wat nu?
HMC (Haaglanden Medisch Centrum) en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) werken intensief samen binnen het Universitair Kankercentrum Leiden - Den Haag (UKC). De belangrijkste reden hiervoor is dat we zo kennis en ervaring kunnen bundelen en de kwaliteit van de zorg verder kunnen verbeteren. Voor longkanker wordt ook intensief samengewerkt met het Groene Hart Ziekenhuis. Binnen het UKC is er een gezamenlijk, gespecialiseerd behandelteam van artsen en verpleegkundigen op het gebied van longkanker. Het gespecialiseerde behandelteam bespreekt de resultaten van uw onderzoeken en is verantwoordelijk voor het uitvoeren van de operatie en andere behandelingen.
Specialismen en team
Afspraak en contact
088 979 48 48
ma t/m vr 08.00 – 12.00 uur en 13.30 – 16.30 uur
HMC Cijfers
Aantal patiënten per jaar:
355
borstkanker
240
darmkanker
302
longkanker
94
melanoom
145
hoofd
-halskanker
216
prostaatkanker
36
eierstokkanker
Ankers
Over longkanker: wat nu?
HMC (Haaglanden Medisch Centrum) en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) werken intensief samen binnen het Universitair Kankercentrum Leiden – Den Haag (UKC). De belangrijkste reden hiervoor is dat we zo kennis en ervaring kunnen bundelen en de kwaliteit van de zorg verder kunnen verbeteren. Voor longkanker wordt ook intensief samengewerkt met het Groene Hart Ziekenhuis. Binnen het UKC is er een gezamenlijk, gespecialiseerd behandelteam van artsen en verpleegkundigen op het gebied van longkanker. Het gespecialiseerde behandelteam bespreekt de resultaten van uw onderzoeken en is verantwoordelijk voor het uitvoeren van de operatie en andere behandelingen.
Belangrijkste punten van deze webpagina
|
U bent verwezen naar het ziekenhuis. Daar is op basis van diagnostisch onderzoek vastgesteld dat er bij u sprake is van longkanker. Deze webpagina geeft u informatie over longkanker, het opstellen van een behandelplan, de behandeling(en) en nazorg en de begeleiding door de casemanager. Ook voor uw partner of naasten kan het goed zijn om deze webpagina te lezen
Uw arts en/of casemanager zullen deze webpagina mondeling toelichten. Zij zullen ook de onderzoeken en behandelmogelijkheden aanvinken die bij u van toepassing zijn. Ook wordt ingevuld wie uw hoofdbehandelaar is. Naast deze brochure ontvangt u aparte. uitgebreide webpagina’s over de verschillende behandelingen.
Longkanker
Bij longkanker is er sprake van een woekering van kwaadaardige cellen (een tumor) in de longen. Bij longkanker kan het gaan om verschillende vormen: het kleincellige type of het niet-kleincellige type. Deze indeling is gebaseerd op de soort cellen waaruit de tumor bestaat.
Bij kanker spreken we vaak van overlevingskansen of de prognose; het vooruitzicht voor de toekomst. De kans op genezing bij longkanker is de laatste jaren licht gestegen. Belangrijke factoren voor de prognose zijn het type tumor en of er sprake is van uitzaaiingen in lymfeklieren of andere organen. De longarts zal dit met u bespreken.
Gespecialiseerd behandelteam
Binnen het UKC is er een gezamenlijk, gespecialiseerd behandelteam van artsen en verpleegkundigen op het gebied van longkanker. Het gespecialiseerde behandelteam bespreekt de resultaten van uw onderzoeken en is verantwoordelijk voor het uitvoeren van de behandelingen. Het behandelteam bestaat uit verschillende specialisten:
- Longarts: is gespecialiseerd in het onderzoeken en behandelen van patiënten met longkanker door middel van medicijnen en het geven van medische begeleiding. De longarts coördineert samen met de casemanager het zorgtraject.
- Oncologisch chirurg: chirurg die gespecialiseerd is in het opereren van patiënten met kanker.
- Radiotherapeut: behandelt patiënten met kanker door middel van “ioniserende” bestralingen die kwaadaardige cellen vernietigen.
- Casemanager: de rol van casemanager wordt vervuld door de Physician Assistant (PA), verpleegkundig specialist (VS) of gespecialiseerd verpleegkundige. De casemanager is gespecialiseerd in de zorg voor en de begeleiding van patiënten met longkanker en de coördinatie van het zorgtraject. Naast het casemanagement verrichten de PA en VS medische taken ter ondersteuning van de longartsen.
- Radioloog: beoordeelt medische foto’s, zoals de röntgenfoto van de longen, om vast te stellen of een lichaamsdeel of orgaan ziek of gezond is.
- Nucleair geneeskundige: onderzoekt patiënten met behulp van radioactieve stoffen om op medische foto’s vast te kunnen stellen of een lichaamsdeel of orgaan ziek of gezond is.
- Patholoog: onderzoekt het afgenomen weefsel of de afgenomen cellen onder de microscoop, om vast te stellen of het materiaal goed- of kwaadaardig is.
Hoofdbehandelaar
Het is belangrijk om te weten wie op welk moment uw hoofdbehandelaar is. Dit is afhankelijk van de onderzoeken en behandeling(en) die u krijgt. Uw casemanager kan hieronder invullen wie in welke fase uw hoofdbehandelaar is.
| Naam en specialisme hoofdbehandelaar: | Gedurende: |
Zorgpad longkanker
Patiënten met longkanker worden binnen het ziekenhuis behandeld in een zorgpad longkanker. Dit zorgpad is een serie afspraken over de diagnostiek en behandeling van longkanker. Hierdoor weten u en uw behandelaar in welke fase van het behandeltraject u zich bevindt en sluiten de verschillende onderzoeken, behandelingen en controles goed op elkaar aan.
U heeft van het zorgpad longkanker fase 1 en 2 al doorlopen. Deze fasen worden beschreven op de webpagina “Vlekje op de longen”. Deze webpagina gaat in op fase 3 tot 5 van het zorgpad longkanker.
|
Fase 1: |
Fase 2: Aanvullende onderzoeken |
Fase 3: Uitslag en behandelplan |
Fase 4: Behandeling(-en) |
Fase 5: Nazorg |
Fase 3: Uitslag en behandelplan
Tijdens de vaste patiëntbespreking heeft het gespecialiseerd behandelteam de resultaten besproken van de onderzoeken die bij u zijn gedaan. Het behandelteam heeft vastgesteld dat er sprake is van een kwaadaardige afwijking van de longen. Vervolgens heeft het behandelteam tijdens dit overleg besproken wat bij u de behandelmogelijkheden zijn.
Uw arts maakt vervolgens samen met u een behandelplan. De behandeling kan per patiënt verschillen. Welke behandeling(en) mogelijk zijn en de volgorde daarvan, hangt onder andere af van het type longkanker, de afmeting van de tumor en of er sprake is van uitzaaiingen in lymfeklieren of andere lichaamsdelen.
Fase 4: Behandelingen
De behandeling van longkanker is afhankelijk van de uitkomst van de onderzoeken die bij u worden uitgevoerd en het advies van het behandelteam. De behandeling wordt afgestemd op het stadium van ziekte en op uw lichamelijke conditie. De verschillende behandelingen kunnen zowel afzonderlijk als in combinatie met elkaar worden toegepast.
☐ Longoperatie
Bij een longkankeroperatie wordt (het deel van) de long verwijderd waarin de tumor zich bevindt. Dit kan een deel van een longkwab zijn, of één of meerdere longkwabben. De operatie kan plaatsvinden als een “open operatie” of als een “kijkoperatie”. Dit is afhankelijk van de plek van de tumor in de longen. De longchirurg bespreekt met u welke operatie op welke manier bij u uitgevoerd gaat worden.
De operaties bij longkanker vinden plaats in het UKC, locatie HMC Antoniushove in Leidschendam. De belangrijkste reden om de longkankeroperaties te concentreren, is het verhogen van de kwaliteit. De longkankeroperaties worden uitgevoerd door een select aantal gespecialiseerde chirurgen. Uit onderzoek blijkt dat dit leidt tot minder complicaties en een betere kans op herstel.
Na de operatie kan chemotherapie gegeven worden als nabehandeling. Soms gebeurt dit voor de operatie om te tumor te verkleinen, zodat een operatie haalbaar is.
☐ Bestraling (radiotherapie)
Soms kan bestraling oftewel radiotherapie noodzakelijk zijn. Bij deze behandeling worden kankercellen met behulp van straling beschadigd, zodat ze zich niet meer kunnen delen en doodgaan. De bestralingen vinden plaats in het UKC, locatie HMC Antoniushove in Leidschendam. Bestraling kan worden gegeven met genezing als doel (als alternatief voor een operatie). Soms wordt ook gekozen voor bestraling om de klachten te verlichten wanneer de ziekte ongeneeslijk blijkt te zijn.
☐ Systemische behandelingen
Een systemische behandeling is een behandeling die het hele lichaam bereikt. Dit kan in de vorm van tabletten, injecties of een infuus. Er zijn verschillende vormen van systemische therapie mogelijk bij longkanker:
- Chemotherapie: dit is de behandeling van kanker met celdodende of celdelingremmende medicijnen, genaamd cytostatica. Er zijn verschillende soorten cytostatica, elk met een eigen werking.
- Targeted therapie: Dit is een behandeling met medicijnen die doelgericht (targeted) inspelen op de processen in de tumorcellen. Dit kunnen medicijnen zijn die gericht zijn op specifieke DNA-afwijkingen die in sommige longtumoren gevonden. Maar het kan ook gaan om “immunotherapie”, waarbij het afweersysteem versterkt wordt om kankercellen te vernietigen.
☐ Chemoradiotherapie
Bij chemoradiotherapie is er sprake van een combinatiebehandeling van chemotherapie en bestraling (radiotherapie). Door de chemotherapie wordt het effect van de bestraling dan groter. Chemoradiotherapie is de behandeling die de voorkeur heeft wanneer er uitzaaiingen van de longtumor in de lymfeklieren zijn gevonden. Er kan gekozen worden om eerst de chemotherapie te geven en vervolgens de bestralingen. Er kan ook gekozen worden om de chemotherapie en bestralingen naast elkaar plaats te laten vinden; daarbij wordt nog het onderscheid gemaakt tussen een hoge en een lage dosis chemomedicatie. Uw leeftijd speelt hierbij ook een rol.
De chemotherapie vindt plaats in het eigen ziekenhuis. Het bestralen vindt plaats in het UKC, locatie HMC Antoniushove. Wanneer echter wordt gekozen voor de combinatie van bestralen en een dagelijkse lage dosis chemotherapie, vinden beide behandelingen plaats in het UKC, locatie HMC Antoniushove.
☐ Palliatieve zorg
Wanneer er geen genezing mogelijk is, kan uw longarts zogenaamde “palliatieve” behandelmogelijkheden met u bespreken. Deze krijgt u dan eventueel in combinatie met systemische behandeling, Het doel van palliatieve zorg is uw kwaliteit van leven zo hoog mogelijk te houden.
Fase 6: Nazorg
De diagnose kanker kan veel bij u losmaken en de behandeling kan ingrijpende gevolgen hebben voor u en de mensen om u heen. Daarom zorgen wij ervoor dat u goed begeleid wordt; zowel tijdens het behandeltraject als wanneer het behandeltraject is afgerond (nazorg). Er zijn verschillende mogelijkheden op het gebied van begeleiding en ondersteuning. De casemanager speelt hierbij een belangrijk rol.
Nacontroles
Na afronding van het behandeltraject blijft u onder controle. Deze zogeheten nacontroles worden ingepland volgens een schema. Dit schema is afhankelijk van het type nabehandeling dat u krijgt. Bij deze controles wordt zo nodig aanvullend onderzoek gedaan, bijvoorbeeld het maken van longfoto’s. Ook als u geen behandeling heeft ondergaan, zal u in samenspraak met de longarts onder controle blijven. De casemanager heeft laagdrempelig contact met u, de longarts en de huisarts.
Deelnemen aan wetenschappelijk onderzoek (trial)
Het UKC neemt deel aan verschillende wetenschappelijk onderzoeken (trials), onder andere op het gebied van longkanker. In een trial wordt onderzoek gedaan naar de effectiviteit van een (nieuw) medicijn of behandeling. Het kan zijn dat u gevraagd wordt of u mee wilt werken aan zo’n onderzoek. U kunt hier rustig over nadenken. Deelname aan onderzoek is altijd vrijwillig. Uw arts of casemanager kan u meer informatie geven over de verschillende trials.
Begeleiding en ondersteuning
Uw Physician Assistant, verpleegkundig specialist of gespecialiseerd verpleegkundige zal gedurende het hele behandeltraject als casemanager fungeren. Zij is goed op de hoogte van uw situatie en uw behandeling, fungeert als uw eerste aanspreekpunt en coördineert samen met u uw behandeltraject. U en uw naasten kunnen bij de casemanager terecht met vragen. Dit kunnen vragen zijn over praktische zaken en over de behandeling(en). Zij beantwoordt zelf uw vragen of schakelt er de juiste deskundige voor in. De casemanager heeft nauw contact met uw andere zorgverleners.
U kunt tijdens werkdagen telefonisch contact opnemen met uw casemanager tijdens kantooruren (09.00 – 17.00 uur). Voor dringende zaken kunt u vanaf 09.00 uur contact met ons opnemen. Voor minder dringende zaken verzoeken wij u in de middag contact met ons op te nemen. De contactgegevens:
Groene Hart Ziekenhuis
Tel.: 0182 50 50 72
E-mail: longoncologie@ghz.nl
Haaglanden Medisch Centrum
Tel.: 088 979 48 48
E-mail: longoncologie@haaglandenmc.nl
Aanvullende begeleiding en ondersteuning
Behalve de casemanager zijn er verschillende mogelijkheden op het gebied van begeleiding en ondersteuning. Om u de juiste ondersteunende zorg te kunnen bieden, vragen wij u om de “lastmeter” in te vullen die u van ons ontvangt.
Er zijn verschillende mogelijkheden voor ondersteuning; zowel tijdens het behandeltraject als wanneer het behandeltraject is afgerond. Denk bijvoorbeeld aan ondersteuning door de fysiotherapeut, psycholoog of een geestelijk verzorger. Ook zijn er verschillende cursussen en programma’s speciaal gericht op het omgaan met en herstellen van kanker.
Meer informatie en lotgenotencontact
Kijk voor meer informatie over de zorg voor patiënten met longkanker op de website van uw ziekenhuis:
- www.ghz.nl/longkanker;
- haaglandenmc-nl.ont.stuurlui.dev.
Op de onderstaande websites kunt u meer informatie vinden over longkanker. Ook staat er op deze websites informatie over contact met lotgenoten:
- www.kanker.nl;
- www.nfk.nl;
- www.kwf.nl.
Verwijderen van een steen uit de urineleider
Binnenkort wordt u in het ziekenhuis opgenomen voor het verwijderen van een steen uit de urineleider (ureterorenoscopie). De urineleider zorgt voor de afvoer van de urine van de nier naar de blaas. Als er een klein steentje in de urineleider zit, wordt dit meestal vanzelf uitgeplast. Bij een grotere steen kan een operatie nodig zijn. Op deze webpagina leest u meer over deze operatie en de opname.
Specialismen en team
Afspraak en contact
Vragen of aanvragen van herhaalrecepten via E-consult in patientenportaal mijnHMC
Ook kunt u ma t/m vr contact opnemen met de polikliniek Urologie
HMC Cijfers
205.000
eerste polikliniek consulten
32.000
klinische opnames per jaar
155.000
verpleegdagen
60.000+ patiënten per jaar op de SEH
350
medisch specialisten
Ankers
Over verwijderen van een steen uit de urineleider
Binnenkort wordt u in het ziekenhuis opgenomen voor het verwijderen van een steen uit de urineleider (ureterorenoscopie). De urineleider zorgt voor de afvoer van de urine van de nier naar de blaas. Als er een klein steentje in de urineleider zit, wordt dit meestal vanzelf uitgeplast. Bij een grotere steen kan een operatie nodig zijn. Op deze webpagina leest u meer over deze operatie en de opname.
Voorbereiding
Preoperatief spreekuur
Ter voorbereiding op de operatie gaat u eerst naar het preoperatief spreekuur (POS). Het opnamebureau zal u thuis bellen voor het maken van deze afspraak. Tijdens het spreekuur neemt de anesthesioloog uw medische voorgeschiedenis en medicijngebruik met u door. Ook vindt er een kort lichamelijk onderzoek plaats en, indien nodig, wordt er verder onderzoek gedaan. Denk hierbij aan bijvoorbeeld een bloedonderzoek, een cardiogram of een longfoto. Verder krijgt u informatie over de verschillende anesthesiemogelijkheden.
De afspraak
Meestal wordt u op de dag van de operatie opgenomen. Van de polikliniek Urologie krijgt u bericht waar en hoe laat u zich moet melden.
Eten en drinken
U moet voor de operatie nuchter zijn. Dit betekent dat u niets mag eten en drinken. De anesthesioloog bespreekt met u vanaf hoe laat u niet meer mag eten en drinken.
Medicijnen
Als u bloedverdunnende medicijnen gebruikt, dan zal de uroloog met u bespreken hoeveel dagen voor de operatie u moet stoppen met deze medicijnen. Is dit niet met u besproken of heeft u hier vragen over? Neemt u dan contact op met de polikliniek Urologie. Neemt u alle medicijnen die u gebruikt mee naar het ziekenhuis.
De opname
Op de verpleegafdeling informeert de verpleegkundige u over de gang van zaken op de afdeling. Zodra u geopereerd kunt worden, brengt de verpleegkundige u in uw bed naar de voorbereidingskamer. De anesthesioloog geeft u een algehele verdoving (narcose).
De operatie
U wordt onder narcose gebracht. U ligt op uw rug met opgetrokken benen in beensteunen. Nadat u onder narcose bent, brengt de uroloog een dun hol buisje (ureterorenoscoop) in via de plasbuis tot in de blaas. Er wordt spoelvloeistof gebruikt om de urineleider wat wijder te maken. De instrumenten om te opereren, worden via de scoop bij de steen gebracht. Als het mogelijk is, zal de uroloog de steen in zijn geheel verwijderen. Door middel van laser of andere apparatuur kan de steen indien nodig in stukjes gebroken worden.
Meestal worden tijdens de operatie röntgenopnamen gemaakt of wordt contrastmiddel ingespoten om de urineleider en de steen beter in beeld te brengen. Als de steen verwijderd is, wordt er soms een katheter in de blaas ingebracht om de urine af te voeren naar een opvangzak. Soms brengt de uroloog een dun slangetje in de urineleider (dubbel J katheter). Dit zorgt ervoor dat de urine makkelijker afgevoerd kan worden. De operatie duurt ongeveer 30 tot 60 minuten. De precieze duur is afhankelijk van de hoeveelheid steen.
Na de operatie
Na de operatie gaat u naar de uitslaapkamer. Hier vinden de controles plaats van hartslag, bloeddruk en eventuele nabloedingen. Als blijkt dat alles in orde is, wordt u teruggebracht naar de verpleegafdeling. Als u na de operatie pijn heeft, kunt u de verpleegkundige om pijnstilling vragen. De uroloog bespreekt met u wanneer de urinekatheter en eventueel de
dubbel J katheter verwijderd worden.
U kunt naar huis wanneer u voldoende hersteld bent en weer zelfstandig kunt plassen. Dit is meestal de dag na de operatie.
Thuis
De urine kan nog een aantal weken na de ingreep wat bloederig zijn. Dat is normaal. Ook kunt u nog wat reststeentjes uitplassen. Dit kan soms pijn veroorzaken. U kunt na de ingreep last hebben van koliekpijn. Koliekpijn is een krampende pijn in de buik, die in aanvallen optreedt. Deze pijn kan worden behandeld met medicijnen, die de uroloog u voorschrijft. Na de operatie moet u goed drinken (twee tot 2,5 liter). Dit zorgt ervoor dat eventuele reststenen sneller uit het lichaam verdwijnen.
Complicaties
Na een operatie komen soms algemene complicaties voor zoals een nabloeding of trombose. Andere complicaties die kunnen optreden, zijn:
- Soms raakt de wand van de urineleider beschadigd. In dat geval kan het nodig zijn dat de ingreep vroegtijdig wordt gestopt. Er wordt dan een tijdelijke katheter (dubbel J katheter) ingebracht die de urine afvoert van de nier naar de blaas. Hierdoor herstelt de urineleider meestal spontaan.
- Een urineweginfectie. Om de kans hierop te verminderen, wordt tijdens en na de operatie zo nodig antibiotica gegeven.
- Soms is de urineleider heel erg nauw en daarom niet toegankelijk voor de ureterorenoscoop. Er wordt dan tijdelijk een dubbel J katheter ingebracht. Hierdoor wordt de urineleider toegankelijker, zodat later de ingreep wel uitgevoerd kan worden.
Wanneer een arts waarschuwen
Als u na de ingreep last krijgt van onderstaande klachten, adviseren wij u contact op te nemen:
- Koorts boven de 38,5º C;
- Heftige koliekaanvallen, ondanks pijnstilling;
- Een brandende pijn tijdens het plassen die 3 dagen na de operatie nog aanwezig is;
- Wanneer u niet meer kunt plassen.
Overdag kunt u contact opnemen met de polikliniek Urologie. ’s Nachts en in het weekend kunt u contact opnemen met de afdeling Spoedeisende Hulp.
Bericht van verhindering
Bent u op het afgesproken tijdstip verhinderd, bel dan zo snel mogelijk (uiterlijk 24 uur voor de afspraak) de polikliniek Urologie om u af te melden. In uw plaats kan dan een andere patiënt geholpen worden. Niet of te laat afgemelde afspraken worden in rekening gebracht.
Contact
Deze webpagina geeft algemene informatie over de behandeling. Heeft u na het lezen van de webpagina nog vragen? Kijkt u dan op www.allesoverurologie.nl.
Uw vragen kunt u stellen via e-consult via het patiëntenportaal ‘mijnHMC’.
Kijk op: haaglandenmc-nl.ont.stuurlui.dev en kies voor ‘Mijn HMC’.
Houd uw DigiD code gereed.
Voor dringende vragen kunt u contact opnemen met de polikliniek Urologie:
088 979 41 44
Bij spoed bel de Spoedeisende Hulp van HMC Westeinde: 088 979 23 80.
Laparoscopische nefrectomie
Nieroperatie met een kijkbuis
Binnenkort wordt u in het ziekenhuis opgenomen voor een operatie. Hierbij wordt een nier met een kijkbuis (laparoscoop) verwijderd. Dit heet een laparoscopische nefrectomie. Het kan ook zijn dat er een gedeelte van de nier wordt weggehaald. We spreken dan van partiële nefrectomie. Op deze webpagina leest u hoe de operatie in zijn werk gaat en hoe u zich hierop kunt voorbereiden. Heeft u na het lezen van deze webpagina nog vragen, dan kunt u deze altijd stellen aan de uroloog of aan de verpleegkundige.
Specialismen en team
Afspraak en contact
Vragen of aanvragen van herhaalrecepten via E-consult in patientenportaal mijnHMC
Ook kunt u ma t/m vr contact opnemen met de polikliniek Urologie
HMC Cijfers
205.000
eerste polikliniek consulten
32.000
klinische opnames per jaar
155.000
verpleegdagen
60.000+ patiënten per jaar op de SEH
350
medisch specialisten
Ankers
Over laparoscopische nefrectomie
Binnenkort wordt u in het ziekenhuis opgenomen voor een operatie. Hierbij wordt een nier met een kijkbuis (laparoscoop) verwijderd. Dit heet een laparoscopische nefrectomie. Het kan ook zijn dat er een gedeelte van de nier wordt weggehaald. We spreken dan van partiële nefrectomie. Op deze webpagina leest u hoe de operatie in zijn werk gaat en hoe u zich hierop kunt voorbereiden. Heeft u na het lezen van deze webpagina nog vragen, dan kunt u deze altijd stellen aan de uroloog of aan de verpleegkundige.
De nieren
De ligging van de nieren
Een mens heeft twee nieren. Deze boonvormige organen bevinden zich aan weerszijden van de wervelkolom, achterin de buikholte. Ze liggen dus eigenlijk op de overgang van rug en zijde. De nieren worden gedeeltelijk door het onderste paar ribben bedekt. De rechter nier ligt altijd wat lager dan de linker nier. Dit komt doordat de lever de rechter nier wat naar beneden drukt. Aan de binnenkant van de nier zit het nierbekken. Dit is een opslag voor de door de nier geproduceerde urine. Vanuit het nierbekken loopt de urineleider naar de blaas. Aan het eind van de urineleider, die uitkomt in de blaas, bevindt zich een soort ventiel. Die zorgt ervoor dat de urine vanuit de blaas niet terug naar de nier stroomt.

Afbeelding: nieren en urinewegen
De functie van de nieren
De nieren voeren water en afvalstoffen uit ons lichaam af. Al het vocht dat u inneemt, wordt via het darmkanaal opgenomen in het lichaam. Als blijkt dat er in het lichaam te veel vocht aanwezig is, dan wordt dat via het bloed naar de nieren vervoerd en als urine uitgescheiden. In minder dan een uur kunnen de nieren al het bloed in uw lichaam volledig reinigen.
U kunt een nier missen. U heeft aan één (goed werkende) nier genoeg voor voldoende reiniging.
Redenen om een nier te verwijderen
Er zijn verschillende redenen voor het verwijderen van een nier. In de meeste gevallen moet de nier, of een gedeelte ervan, verwijderd worden vanwege een kwaadaardig gezwel (tumor). Deze zit in de nier of in de binnenbekleding van de nier. Meestal wordt de tumor bij een radiologisch onderzoek bij toeval ontdekt. Een niertumor veroorzaakt pas in een laat stadium klachten zoals pijn en bloedverlies.
Andere redenen om een nier te verwijderen zijn goedaardige nieraandoeningen zoals:
- Verschrompeling van de nier;
- Een nier die niet of slecht functioneert;
- Cystenier (nieren waarin zich een groot aantal vochtblazen hebben gevormd, die zorgen voor een verminderde functie van de nieren);
- Chronische nierbekkenontsteking.
Deze oorzaken komen minder vaak voor.
Voorbereiding op de operatie
Preoperatief spreekuur
Ter voorbereiding op de operatie gaat u eerst naar het preoperatief spreekuur (POS). Het opnamebureau zal u thuis bellen voor het maken van deze afspraak.
Tijdens het spreekuur zal de anesthesioloog uw medische voorgeschiedenis en medicijngebruik met u doornemen. Ook vindt er een kort lichamelijk onderzoek plaats. Als het nodig is, wordt er verder onderzoek gedaan. Dit kan zijn een bloedonderzoek, een cardiogram of een borstfoto. Mogelijk wordt u hiervoor verwezen naar een andere specialist. De anesthesioloog zal u informeren over de verschillende anesthesiemogelijkheden (zoals een narcose of verdoving).
De afspraak
Meestal wordt u op de dag van de operatie opgenomen. Van de polikliniek Urologie krijgt u bericht waar en hoe laat u zich moet melden.
Eten en drinken
De anesthesioloog informeert u over het moment dat u niet meer mag eten en drinken voor de operatie.
Medicijnen
Als u bloedverdunnende medicijnen gebruikt, zal de uroloog met u bespreken hoeveel dagen voor de operatie u moet stoppen met deze medicijnen. Is dit niet met u besproken of heeft u hier vragen over, neemt u dan contact op met de polikliniek Urologie. Neemt u alle medicijnen die u gebruikt mee naar het ziekenhuis.
De opname
Op de verpleegafdeling informeert de verpleegkundige u over de gang van zaken op de afdeling. Zodra u geopereerd kunt worden, brengt de verpleegkundige u in uw bed naar de voorbereidingskamer.
De operatie
Via een infuus krijgt u pijnmedicatie. Daarna gaat u naar de operatiekamer en wordt u onder narcose gebracht. De uroloog maakt een sneetje in uw huid onder de ribbenboog. Hierdoor wordt koolzuurgas in de buik gebracht. Zo wordt er ruimte in de buikholte gemaakt. Dit is nodig voor een goed zicht tijdens de operatie. Daarna wordt de kijkbuis (laparoscoop) ingebracht. Op het beeldscherm is nu de buikholte te zien. Via drie à vier andere kleine sneetjes van ongeveer een centimeter worden de instrumenten ingebracht waarmee geopereerd gaat worden. De nier wordt vrijgemaakt en verwijderd via een iets grotere opening. Aan het eind van de operatie wordt het gas uit buik verwijderd. De wondjes worden gesloten met oplosbare hechtingen. Ook wordt er een blaaskatheter ingebracht om de urineproductie te controleren. Een blaaskatheter is een slangetje dat de urine vanuit de blaas afvoert naar een opvangzak. Het slangetje zit in de urinebuis.
De verwijderde nier gaat naar de patholoog voor verder onderzoek. Als er een gedeelte van de nier wordt weggehaald, snijdt de uroloog het gezwel en een gedeelte van de nier weg. Het nierweefsel dat overblijft, blijft gespaard.
Soms is het niet te voorkomen dat de laparoscopische operatie overgaat in een open operatie. Bij een open operatie wordt er een snee in de buik gemaakt. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer de nier of bloedvaten met de kijkbuis (laparoscoop) niet goed in beeld te krijgen zijn.
Als bij de operatie niet alleen de nier maar ook de urineleider verwijderd wordt, zal de snee in de onderbuik wat groter zijn.
Na de operatie
Na de operatie gaat u naar de uitslaapkamer. Hier worden uw hartslag en bloeddruk gecontroleerd. Ook wordt het nabloeden in de gaten gehouden. Als de uitkomsten van de controles goed zijn, wordt u teruggebracht naar de afdeling.
Nazorg
Een groot voordeel van laparoscopisch opereren ten opzichte van een open operatie is dat u sneller herstelt. Ook de darmen komen daardoor sneller op gang. Dat betekent dat u de dag na de operatie weer normaal kunt eten en drinken.
In overleg met de uroloog worden ook de blaaskatheter en het infuus verwijderd. Het moment waarop dit gebeurt, wordt met u overlegd. Wanneer ook de urineleider verwijderd is, zal de katheter langer inblijven.
Complicaties
Meestal verloopt de operatie zonder problemen. Toch bestaat er bij iedere operatie kans op een nabloeding of een infectie van de wond. In geval van een nabloeding is het nodig dat u opnieuw geopereerd wordt om de bloeding te stoppen.
Na de operatie kunt u pijn krijgen tussen de schouderbladen door het gas dat in de buikholte is gebracht. De pijn verdwijnt meestal na één tot twee dagen, maar kan soms iets langer aanhouden.
Wanneer de nier niet helemaal maar gedeeltelijk is verwijderd, gebeurt het in een enkel geval dat er lekkage van de urine optreedt. Dit gebeurt op de naad van het overgebleven gedeelte van de nier. In dat geval wordt er inwendig een slangetje geplaatst (een dubbel-J-katheter). Dit slangetje zorgt voor het afvloeien van de urine. Het betekent dat u de blaaskatheter langer zult houden. Mochten deze maatregelen niet voldoende zijn, dan moet u opnieuw geopereerd worden. Deze situatie komt zelden voor.
Ontslag
Wanneer de operatie op laparoscopische wijze is gelukt, kunt u meestal de derde dag na de operatie het ziekenhuis verlaten. Dit is het geval als uw herstel goed verloopt. Als het nodig is, wordt – in overleg met u – thuiszorg ingeschakeld voor extra hulp bij u thuis.
Bij ontslag maakt de afdelingssecretaresse een controleafspraak op de polikliniek. Bij de controle wordt het resultaat met u besproken van het onderzoek van het verwijderde weefsel. Afhankelijk van de uitslag zal de uroloog met u bespreken welke controles er nog nodig zijn.
Die controles kunnen bestaan uit:
- Lichamelijk onderzoek;
- Bloedonderzoek;
- Een echo van de buik;
- Een CT-scan;
- Scopie van de blaas (als er sprake is van een tumor van de binnenbekleding van de urinewegen).
De controles zijn meerdere malen per jaar. Als er problemen zijn of als u vragen heeft, kunt u altijd tussentijds een afspraak maken met uw behandelend uroloog.
Herstel
Verschillende factoren, zoals leeftijd, algehele conditie en het soort operatie, spelen een rol bij het herstel.
Lichamelijke inspanning
Wij adviseren u om het thuis rustig aan te doen. U zult merken dat u nog snel vermoeid bent. Het lichaam geeft zelf aan wanneer u zich te veel inspant. Zorg dat u voldoende rust neemt en zich ontspant. Vermoeidheid kan drie tot zes maanden aanhouden. Dagelijks bewegen draagt bij aan de opbouw van uw conditie. Langdurig zitten of liggen draagt niet bij aan uw herstel en kan zorgen voor extra complicaties. Het lichaam geeft zelf aan wanneer u zich te veel inspant.
Het is raadzaam de eerste zes tot acht weken geen zware lichamelijke arbeid te verrichten. Zwaar tillen (meer dan vijf kilogram), zware huishoudelijke werkzaamheden (bijvoorbeeld stofzuigen) of sporten zijn activiteiten die u beter kunt vermijden. Zodra uw lichamelijke conditie dit toelaat, kunt u steeds meer activiteiten gaan oppakken.
Drie weken na de ingreep kunt u weer gaan fietsen. Autorijden kan over het algemeen zodra de wond dicht is en u geen pijnstillers meer gebruikt. Meestal is dit na zes weken.
Voldoende drinken
Er is vocht nodig om afvalstoffen via de nieren af te voeren. Daarom is het goed om voldoende te drinken. Dit betekent dat u twee á 2,5 liter per dag drinkt. U kunt water, sap, melk, limonade, thee of koffie drinken.
Dieet
U hoeft in principe geen speciaal dieet te volgen. Wij adviseren u vezelrijk te eten, bijvoorbeeld bruin/volkoren brood en veel fruit. Dit bevordert een regelmatige stoelgang. Daarnaast adviseren wij u alcohol alleen in beperkte mate te nuttigen.
Pijn
Als de operatiewond nog gevoelig is, mag u drie keer per dag twee tabletten van 500 mg paracetamol innemen. U kunt de pijnstilling afbouwen wanneer u minder pijn voelt.
De wond
Het kan zijn dat uw wond nog gevoelig is. Dit hoort bij het genezingsproces. U mag de eerste drie weken niet in bad. Douchen is wel toegestaan. Het is niet nodig om de wond thuis te verbinden.
Bloedverdunnende medicijnen
Als u voor de operatie bloedverdunnende medicijnen gebruikte, mag u deze weer gaan gebruiken. Voordat u naar huis gaat, hoort u van de verpleegkundige wanneer u hier weer mee mag starten.
Sommigen patiënten zouden graag extra ondersteuning willen hebben van een deskundige vanwege hetgeen hen is overkomen. Om u zo goed mogelijk te informeren, te adviseren en te begeleiden bij uw ziekte, werkt de uroloog samen met de urologie-oncologie verpleegkundige. Zij geeft u en uw naasten informatie over de operatie, behandelingen en het vervolgtraject. Zij bespreekt ook met u hoe u met de situatie omgaat.
Er bestaat geen pasklaar antwoord op de vraag hoe te leven met kanker. Iedereen is anders en elke situatie is anders. Iedereen verwerkt het hebben van kanker op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo. Uw stemmingen kunnen heel wisselend zijn. Het ene moment bent u misschien erg verdrietig, het volgende moment vol hoop. Zorgverleners zoals psychologen of maatschappelijk werkers kunnen u extra begeleiding bieden. Als u hiervan gebruik wenst te maken, kunt u dat bespreken met de urologie-oncologie verpleegkundige.
U kunt contact opnemen met de urologie-oncologie verpleegkundige via het algemene nummer van de polikliniek.
Wanneer een arts waarschuwen
Als u na de ingreep last krijgt van onderstaande klachten moet u contact met ons opnemen:
- Hevige buikpijn die niet vermindert na het innemen van pijnstillers;
- Koorts boven de 38,5° C of langer dan 24 uur 38,0º C koorts;
- Pijn in de flanken;
- Hevige roodheid of pus uit de wondjes;
- Roder en dikker wordende wond;
- Indien u minder plast dan normaal terwijl u goed drinkt.
Overdag kunt u contact opnemen met de polikliniek Urologie. ’s Nachts en in het weekend kunt u contact opnemen met de de afdeling Spoedeisende Hulp.
Contact
Deze webpagina geeft algemene informatie over de behandeling. Heeft u na het lezen van de webpagina nog vragen? Kijkt u dan op www.allesoverurologie.nl.
Uw vragen kunt u stellen via e-consult via het patiëntenportaal ‘mijnHMC’.
Kijk op: haaglandenmc-nl.ont.stuurlui.dev en kies voor ‘Mijn HMC’.
Houd uw DigiD code gereed.
Voor dringende vragen kunt u contact opnemen met de polikliniek Urologie:
088 979 41 44
Bij spoed bel de Spoedeisende Hulp van HMC Westeinde: 088 979 23 80.
Tips om vallen te voorkomen
Tijdens uw opname bij HMC (Haaglanden Medisch Centrum) hebben we geconstateerd dat u een verhoogd risico heeft om te vallen. Het kan ook zijn dat u al vaker gevallen bent. Op deze webpagina vindt u informatie hoe u kunt voorkomen dat u valt wanneer u weer thuis bent. Ook geven we enkele adviezen over wat u kunt doen als u onverhoopt toch valt.
Specialismen en team
Afspraak en contact
Als het nodig is, schakelt uw behandelend arts of de verpleegkundige de ergotherapeut in. Deze komt bij u langs op de verpleegafdeling.
HMC Cijfers
Per jaar:
1.600
nieuwe patiënten
1.000
patiënten met een CVA
Ankers
Over tips om vallen te voorkomen
Tijdens uw opname bij HMC (Haaglanden Medisch Centrum) hebben we geconstateerd dat u een verhoogd risico heeft om te vallen. Het kan ook zijn dat u al vaker gevallen bent. Op deze webpagina vindt u informatie hoe u kunt voorkomen dat u valt wanneer u weer thuis bent. Ook geven we enkele adviezen over wat u kunt doen als u onverhoopt toch valt.
Een ongeluk zit in een klein hoekje en kan vervelende gevolgen hebben. Gelukkig kunt u het risico op een val eenvoudig verkleinen. Met enkele kleine aanpassingen in uw woning kunt u al veel doen. Ook door aandacht te hebben voor uw gewoontes en uw conditie op peil te houden, kunt u valpartijen voorkomen. Hieronder geven we u enkele specifieke adviezen en tips.
Laat regelmatig uw ogen testen
Bij het ouder worden gaan de ogen vaak achteruit. Door slechter zicht kunt u sneller vallen. Bijvoorbeeld doordat u een uitstekende stoeptegel over het hoofd ziet. Laat daarom elk jaar uw ogen controleren door een opticien en wacht niet te lang met de aanschaf van een (nieuwe) bril.

Als u slecht ziet, zijn losliggende stoeptegels een reëel gevaar.
Zorg dat de omgeving in en om uw huis veilig is
U kunt valpartijen in en om huis voorkomen door een paar kleine aanpassingen:
- Zorg voor voldoende licht in huis, ook bij de trap.
- Probeer het gebruik van de trap ’s nachts te vermijden. Heeft u geen toilet op de slaapverdieping? Overweeg dan de aanschaf van een postoel. Die kunt u bij een thuiszorgwinkel krijgen.
- Zorg voor een trapleuning aan beide zijden van de trap of overweeg een traplift.
- Zorg voor voldoende ruimte om tussen de meubels door te lopen.
- Verwijder losliggende snoeren of leg de snoeren vast langs de muur.
- Verwijder bij voorkeur vloerkleden of leg ze in ieder geval vast met antislip materiaal.
- Zorg ervoor dat u op elke verdieping een vaste telefoon heeft of dat u altijd een draagbare/mobiele telefoon bij u heeft.
- Maak de vloer in de badkamer en de wc antislip. Plaats een stevige stoel in de douche.
- Zorg dat uw tuin of terras vrij zijn van bladeren, algen en mos.

Verwijder vloerkleden of leg ze vast met antislipmateriaal.
Zorg dat u voldoende beweegt
Een goede conditie en goede spieren zijn belangrijk om lang zelfstandig te kunnen blijven wonen. Wanneer u minder snel vermoeid bent en sterke spieren hebt, valt u minder snel. Een half uurtje bewegen per dag (boodschappen doen of de hond uitlaten telt ook mee) is vaak al genoeg om uw spieren sterk en soepel en uw conditie op peil te houden.
Houd rekening met de bijwerkingen van medicijnen
Medicijnen hebben vaak bijwerkingen. Het kan zijn dat u zich door uw medicijnen slaperig voelt of langzamer reageert. Andere mogelijke bijwerkingen zijn: niet goed kunnen zien, slappe spieren en duizeligheid. De kans dat u valt, wordt door de bijwerkingen van sommige medicijnen groter! Bespreek de mogelijke bijwerkingen van uw medicijnen met uw huisarts. Neem niet op eigen houtje de beslissing om medicatie niet meer in te nemen.
Leer u veilige gewoontes aan
U kunt het risico op een val verkleinen door enkele gewoontes te veranderen. Denk bijvoorbeeld aan de volgende aanpassingen:
|
![]() |
| Loop niet met volle handen de trap op of af. |
Wat u kunt doen als u toch gevallen bent
Bent u toch gevallen? Ook in deze situatie kunt u nog maatregelen nemen om de gevolgen te beperken:
- Zorg dat u geholpen kunt worden als u toch valt. Spreek bijvoorbeeld af dat uw familie/buren/de thuiszorg etc. regelmatig controleren of het goed gaat met u. U kunt ook overwegen een alarmsysteem aan te schaffen.
- Probeer met behulp van een stevig meubelstuk of de trap weer in een zithouding te komen. Vanuit die zithouding kunt u indien mogelijk weer proberen op te staan.
- Kunt u niet overeind komen? Dan is het belangrijk dat u niet afkoelt. Probeer u warm te houden door alles naar u toe te trekken wat binnen handbereik is en wat als isolatie kan dienen. Denk aan kussens, kleedjes, lakens, handdoeken en dergelijke. Probeer de aandacht van de buren te trekken door te kloppen op muren/vloeren of verwarmingsbuizen.
Tot slot
Mogelijk heeft u na het lezen van deze webpgina nog behoefte aan verdere ondersteuning.
Voor het behouden of verbeteren van uw kracht en conditie kunt u advies en oefeningen vragen aan een fysiotherapeut.
Voor advies om vallen in en om uw woning te voorkomen, kunt u terecht bij een ergotherapeut.
Wilt u nader laten screenen hoe groot uw risico op vallen is? Dan kunt u terecht bij het Behandeladviescentrum Ouderengeneeskunde van
HMC Bronovo, telefoonnummer 088 979 53 86.
Het fotomateriaal op deze webpagina is afkomstig van VeiligheidNL.
Verwijderen van een blaastumor via de plasbuis
De uroloog gaat een blaastumor verwijderen via uw plasbuis. Op deze webpagina leest u over de voorbereiding, de opname in het ziekenhuis en de operatie.
Specialismen en team
Afspraak en contact
Vragen of aanvragen van herhaalrecepten via E-consult in patientenportaal mijnHMC
Ook kunt u ma t/m vr contact opnemen met de polikliniek Urologie
HMC Cijfers
205.000
eerste polikliniek consulten
32.000
klinische opnames per jaar
155.000
verpleegdagen
60.000+ patiënten per jaar op de SEH
350
medisch specialisten
Ankers
Over verwijderen van een blaastumor via de plasbuis
De uroloog gaat een blaastumor verwijderen via uw plasbuis. Op deze webpagina leest u over de voorbereiding, de opname in het ziekenhuis en de operatie.
Onderzoek toonde aan dat u een tumor in uw blaas heeft. Een tumor kan goedaardig of kwaadaardig zijn. De tumor kan groter worden, bloedingen veroorzaken en doorgroeien in de spierwand. Daarom moeten we blaastumoren altijd verwijderen. We nemen u hiervoor enkele dagen op in het ziekenhuis.
Behandeling
Er zijn verschillende soorten blaastumoren:
- Oppervlakkig groeiende tumoren die niet ingroeien in de spierwand van de blaas
- Agressieve tumoren die doorgroeien tot in de spierwand van de blaas
Bij een oppervlakkige tumor is het verwijderen van de tumor vaak voldoende. Soms is een tweede operatie of een blaasspoeling nodig. Bij de agressieve tumoren is verdere behandeling nodig, bijvoorbeeld het verwijderen van de blaas. Om te kunnen vaststellen om wat voor blaastumor het gaat, is het nodig om het weefsel dat we wegnemen microscopisch te onderzoeken.
De ingreep die we verrichten, noemen we een ‘transurethrale resectie van een tumor’, kortweg TURT. ‘Transurethraal’ betekent dat de arts de operatie via de plasbuis (urethra) uitvoert. ‘Resectie’ wil zeggen dat we de tumor verwijderen.
Voorbereiding
Preoperatief spreekuur
Ter voorbereiding op de operatie gaat u naar het preoperatief spreekuur (POS). Het opnamebureau belt u thuis voor het maken van deze afspraak.
U spreekt onder anderen met de anesthesioloog. Dit is een arts die is gespecialiseerd is in het toedienen van verdovingen. De anesthesioloog neemt uw medische voorgeschiedenis en medicijngebruik met u door. Ook vindt er een kort lichamelijk onderzoek plaats. Waar nodig verrichten we verder onderzoek. We nemen bijvoorbeeld bloed af, maken een hartfilmpje (cardiogram) of maken een röntgenfoto van de borst. Mogelijk verwijzen we u hiervoor naar een andere specialist. De anesthesioloog informeert u over de verschillende mogelijkheden om u te verdoven.
Afspraak
Meestal wordt u op de dag van de operatie opgenomen in HMC. U krijgt bericht waar en hoe laat u zich moet melden.
Eten en drinken
De avond voor de operatie moet u vanaf 00.00 uur ‘s nachts nuchter zijn. Dit betekent dat u vanaf dat moment niet meer mag eten en drinken. Ook mag u niet meer roken.
Medicijnen
Als u bloedverdunnende medicijnen gebruikt, bespreekt de uroloog met u hoeveel dagen voor de operatie u moet stoppen met deze medicijnen. Is dit niet met u besproken of heeft u hier vragen over? Neem dan contact op met de polikliniek Urologie. Neem de medicatielijst en alle medicijnen die u gebruikt, mee naar het ziekenhuis.
Opname
Op de verpleegafdeling informeert de verpleegkundige u over de gang van zaken op de afdeling. Zodra we u kunnen opereren, brengt de verpleegkundige u in uw bed naar de voorbereidingskamer. De anesthesioloog geeft u een algehele verdoving (narcose) of een plaatselijke verdoving (ruggenprik).
Operatie
Tijdens de operatie ligt u op uw rug met uw benen in beensteunen. De uroloog brengt via uw plasbuis een hol instrument (cystoscoop) in tot in de blaas. Via de cystoscoop kan de uroloog in de blaas kijken.
De instrumenten om te opereren, brengt de arts via de cystoscoop in de blaas. De arts verwijdert de tumor met een stalen draadje waardoor een elektrische stroom loopt. De arts schraapt de tumor laagje voor laagje af tot in het gezonde weefsel. Er ontstaat zo een inwendige wond in de blaas. Tijdens de operatie spoelen en legen we uw blaas continu, zodat de losgemaakte deeltjes van de tumor mee naar buiten komen. Kleine bloedinkjes schroeit de arts meestal dicht met het stalen draadje. Na verwijdering van de tumor spoelen we de blaas nogmaals goed. Als de operatie klaar is, brengt de arts een katheter (dun slangetje) in om urine af te voeren en eventueel de blaas te spoelen.
De operatie duurt tussen de 30 en 45 minuten.
Na de operatie
Na de operatie gaat u naar de uitslaapkamer. Hier controleren we uw hartslag en bloeddruk en houden we het nabloeden in de gaten. Als de controles in orde zijn, brengen we u terug naar de afdeling.
Na de operatie heeft u:
- Een infuus in uw arm
Via dit infuus kunnen we u vocht en medicijnen toedienen. Zodra u zich goed voelt en voldoende drinkt, koppelen we het infuus af.
- Een katheter in uw blaas
De katheter is nodig om de operatiewond rust te geven en eventuele stolsels weg te spoelen.
- Soms een spoelsysteem aan de katheter
Dit is nodig als er na de operatie veel bloed in uw urine zit. Via het spoelsysteem loopt langzaam extra water uit een zak via de katheter de blaas in. Het spoelsysteem voert de vloeistoffen ook weer af via de katheter. Hiermee voorkomen we dat de katheter verstopt raakt.
Herstel
De verpleegkundige controleert regelmatig uw hartslag, uw bloeddruk en het spoelsysteem. Als u een ruggenprik heeft gehad, zijn uw benen de eerste uren na de operatie nog gevoelloos. Dit gevoel komt langzaam weer terug. Als u helemaal wakker bent, mag u weer eten en drinken. Als u zich goed voelt, mag u op de dag na de operatie weer douchen. Dit kan ook met de katheter in.
In de meeste gevallen krijgt u binnen 24 uur na de operatie een blaasspoeling met cytostatica, ofwel chemotherapie. Uw arts bespreekt dit met u. De blaasspoeling geven we op de afdeling. U ontvangt hierover een aparte webpagina: ‘Blaasspoeling met mitomycine’.
De eerste dagen kan er bloed in uw urine zitten. Dat is normaal. U kunt last hebben van blaaskrampen. Deze blaaskrampen kunnen verschillende oorzaken hebben: de katheter, de wond en het spoelen van de blaas. U kunt de uroloog of verpleegkundige vragen om medicijnen tegen blaaskramp. Als u misselijk bent, kunt u medicijnen tegen misselijkheid krijgen.
De dag na de operatie nemen we bloed bij u af. Als uw bloedgehalte goed is, verwijderen we het infuusnaaldje. Meestal verwijderen we de katheter op de dag na de operatie. U moet goed drinken (twee tot tweeënhalve liter per dag), zodat de urineproductie goed op gang komt. De eerste keren dat u plast, kunt u een branderig gevoel hebben. Het plassen gaat vaak samen met meer aandrang. Dit is een tijdelijk probleem. Nadat u de eerste keer geplast heeft zonder katheter, controleert de verpleegkundige met een echo of u de blaas goed kunt legen.
U kunt naar huis als de urine licht genoeg van kleur is en u weer goed kunt plassen.
Uitslag en controle
Bij uw ontslag uit het ziekenhuis krijgt u een afspraak mee voor controle op de polikliniek Urologie. Tijdens deze controle vertelt de uroloog u de uitslag van het weefselonderzoek. Daarnaast bespreekt de uroloog met u of nader onderzoek en/of behandeling noodzakelijk is. Na enkele maanden kijkt de uroloog ter controle opnieuw in de blaas. Ook hierna blijft u onder controle van de uroloog, omdat blaastumoren kunnen terugkeren.
Leefregels
De wond in uw blaas moet genezen. Dit duurt ongeveer zes weken. In deze periode kunt u bloed en/of stolsels in de urine hebben. Dit is normaal. Om de kans op complicaties te beperken, adviseren wij u:
- Ongeveer twee tot tweeënhalve liter per dag te drinken
- Zware, inspannende arbeid te vermijden
- Niet te fietsen gedurende drie weken na de ingreep
- Alcohol alleen in beperkte mate te gebruiken
- De eerste twee weken na de operatie geen geslachtsgemeenschap te hebben
- Niet te roken, aangezien dit beter is voor de wondgenezing
Wanneer moet u contact opnemen met HMC?
Neem meteen contact op met de polikliniek Urologie in deze situaties:
- U heeft koorts boven 38,5˚C.
- U heeft een hevige, brandende pijn tijdens het plassen.
- U heeft hevig bloedverlies en plast grote bloedstolsels uit.
- U kunt niet meer plassen.
Heeft u problemen die spoed hebben, buiten kantooruren? Bel dan de Spoedeisende Hulp (SEH) in HMC Westeinde via telefoonnummer
088 979 23 80.
Complicaties
- Na een operatie komen soms algemene complicaties voor, zoals trombose of een infectie.
- Een andere complicatie die kan optreden, is een gat in de blaas (perforatie). Dit gat kan ontstaan tijdens de operatie. De spoelvloeistof die we tijdens de operatie gebruiken, kan dan buiten de blaas komen. We beëindigen de operatie dan om verdere lekkage te voorkomen. Een klein gaatje in de blaaswand sluit vanzelf.
- Een enkele keer moeten we een gat operatief sluiten. Deze complicatie is zeldzaam. De katheter blijft dan wel iets langer in de blaas zitten, zodat de blaaswand goed kan genezen.
- Na de operatie kan een blaasbloeding optreden. Meestal stopt zo’n bloeding vanzelf. Een enkele keer is het nodig om opnieuw op de operatiekamer onder verdoving de blaas te spoelen en de bloeding te stoppen
Meer weten
Heeft u na het lezen van deze webpagina nog vragen over de ingreep? Of heeft u vragen over uw eigen medische situatie? Bel dan met uw uroloog:
Polikliniek Urologie HMC 088 979 41 44.
Heeft u problemen die spoed hebben, buiten kantooruren? Bel dan de Spoedeisende Hulp (SEH) in HMC Westeinde: 088 979 23 80.
Laparoscopische nefrectomie
Nieroperatie met een kijkbuis
Binnenkort wordt u in het ziekenhuis opgenomen voor een operatie. Hierbij wordt een nier met een kijkbuis (laparoscoop) verwijderd. Dit heet een laparoscopische nefrectomie. Het kan ook zijn dat er een gedeelte van de nier wordt weggehaald. We spreken dan van partiële nefrectomie. Op deze webpagina leest u hoe de operatie in zijn werk gaat en hoe u zich hierop kunt voorbereiden. Heeft u na het lezen van deze webpagina nog vragen, dan kunt u deze altijd stellen aan de uroloog of aan de verpleegkundige.
Specialismen en team
Afspraak en contact
Vragen of aanvragen van herhaalrecepten via E-consult in patientenportaal mijnHMC
Ook kunt u ma t/m vr contact opnemen met de polikliniek Urologie
HMC Cijfers
205.000
eerste polikliniek consulten
32.000
klinische opnames per jaar
155.000
verpleegdagen
60.000+ patiënten per jaar op de SEH
350
medisch specialisten
Ankers
Over laparoscopische nefrectomie
Binnenkort wordt u in het ziekenhuis opgenomen voor een operatie. Hierbij wordt een nier met een kijkbuis (laparoscoop) verwijderd. Dit heet een laparoscopische nefrectomie. Het kan ook zijn dat er een gedeelte van de nier wordt weggehaald. We spreken dan van partiële nefrectomie. Op deze webpagina leest u hoe de operatie in zijn werk gaat en hoe u zich hierop kunt voorbereiden. Heeft u na het lezen van deze webpagina nog vragen, dan kunt u deze altijd stellen aan de uroloog of aan de verpleegkundige.
De nieren
De ligging van de nieren
Een mens heeft twee nieren. Deze boonvormige organen bevinden zich aan weerszijden van de wervelkolom, achterin de buikholte. Ze liggen dus eigenlijk op de overgang van rug en zijde. De nieren worden gedeeltelijk door het onderste paar ribben bedekt. De rechter nier ligt altijd wat lager dan de linker nier. Dit komt doordat de lever de rechter nier wat naar beneden drukt. Aan de binnenkant van de nier zit het nierbekken. Dit is een opslag voor de door de nier geproduceerde urine. Vanuit het nierbekken loopt de urineleider naar de blaas. Aan het eind van de urineleider, die uitkomt in de blaas, bevindt zich een soort ventiel. Die zorgt ervoor dat de urine vanuit de blaas niet terug naar de nier stroomt.

Afbeelding: nieren en urinewegen
De functie van de nieren
De nieren voeren water en afvalstoffen uit ons lichaam af. Al het vocht dat u inneemt, wordt via het darmkanaal opgenomen in het lichaam. Als blijkt dat er in het lichaam te veel vocht aanwezig is, dan wordt dat via het bloed naar de nieren vervoerd en als urine uitgescheiden. In minder dan een uur kunnen de nieren al het bloed in uw lichaam volledig reinigen.
U kunt een nier missen. U heeft aan één (goed werkende) nier genoeg voor voldoende reiniging.
Redenen om een nier te verwijderen
Er zijn verschillende redenen voor het verwijderen van een nier. In de meeste gevallen moet de nier, of een gedeelte ervan, verwijderd worden vanwege een kwaadaardig gezwel (tumor). Deze zit in de nier of in de binnenbekleding van de nier. Meestal wordt de tumor bij een radiologisch onderzoek bij toeval ontdekt. Een niertumor veroorzaakt pas in een laat stadium klachten zoals pijn en bloedverlies.
Andere redenen om een nier te verwijderen zijn goedaardige nieraandoeningen zoals:
- Verschrompeling van de nier;
- Een nier die niet of slecht functioneert;
- Cystenier (nieren waarin zich een groot aantal vochtblazen hebben gevormd, die zorgen voor een verminderde functie van de nieren);
- Chronische nierbekkenontsteking.
Deze oorzaken komen minder vaak voor.
Voorbereiding op de operatie
Preoperatief spreekuur
Ter voorbereiding op de operatie gaat u eerst naar het preoperatief spreekuur (POS). Het opnamebureau zal u thuis bellen voor het maken van deze afspraak.
Tijdens het spreekuur zal de anesthesioloog uw medische voorgeschiedenis en medicijngebruik met u doornemen. Ook vindt er een kort lichamelijk onderzoek plaats. Als het nodig is, wordt er verder onderzoek gedaan. Dit kan zijn een bloedonderzoek, een cardiogram of een borstfoto. Mogelijk wordt u hiervoor verwezen naar een andere specialist. De anesthesioloog zal u informeren over de verschillende anesthesiemogelijkheden (zoals een narcose of verdoving).
De afspraak
Meestal wordt u op de dag van de operatie opgenomen. Van de polikliniek Urologie krijgt u bericht waar en hoe laat u zich moet melden.
Eten en drinken
De anesthesioloog informeert u over het moment dat u niet meer mag eten en drinken voor de operatie.
Medicijnen
Als u bloedverdunnende medicijnen gebruikt, zal de uroloog met u bespreken hoeveel dagen voor de operatie u moet stoppen met deze medicijnen. Is dit niet met u besproken of heeft u hier vragen over, neemt u dan contact op met de polikliniek Urologie. Neemt u alle medicijnen die u gebruikt mee naar het ziekenhuis.
De opname
Op de verpleegafdeling informeert de verpleegkundige u over de gang van zaken op de afdeling. Zodra u geopereerd kunt worden, brengt de verpleegkundige u in uw bed naar de voorbereidingskamer.
De operatie
Via een infuus krijgt u pijnmedicatie. Daarna gaat u naar de operatiekamer en wordt u onder narcose gebracht. De uroloog maakt een sneetje in uw huid onder de ribbenboog. Hierdoor wordt koolzuurgas in de buik gebracht. Zo wordt er ruimte in de buikholte gemaakt. Dit is nodig voor een goed zicht tijdens de operatie. Daarna wordt de kijkbuis (laparoscoop) ingebracht. Op het beeldscherm is nu de buikholte te zien. Via drie à vier andere kleine sneetjes van ongeveer een centimeter worden de instrumenten ingebracht waarmee geopereerd gaat worden. De nier wordt vrijgemaakt en verwijderd via een iets grotere opening. Aan het eind van de operatie wordt het gas uit buik verwijderd. De wondjes worden gesloten met oplosbare hechtingen. Ook wordt er een blaaskatheter ingebracht om de urineproductie te controleren. Een blaaskatheter is een slangetje dat de urine vanuit de blaas afvoert naar een opvangzak. Het slangetje zit in de urinebuis.
De verwijderde nier gaat naar de patholoog voor verder onderzoek. Als er een gedeelte van de nier wordt weggehaald, snijdt de uroloog het gezwel en een gedeelte van de nier weg. Het nierweefsel dat overblijft, blijft gespaard.
Soms is het niet te voorkomen dat de laparoscopische operatie overgaat in een open operatie. Bij een open operatie wordt er een snee in de buik gemaakt. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer de nier of bloedvaten met de kijkbuis (laparoscoop) niet goed in beeld te krijgen zijn.
Als bij de operatie niet alleen de nier maar ook de urineleider verwijderd wordt, zal de snee in de onderbuik wat groter zijn.
Na de operatie
Na de operatie gaat u naar de uitslaapkamer. Hier worden uw hartslag en bloeddruk gecontroleerd. Ook wordt het nabloeden in de gaten gehouden. Als de uitkomsten van de controles goed zijn, wordt u teruggebracht naar de afdeling.
Nazorg
Een groot voordeel van laparoscopisch opereren ten opzichte van een open operatie is dat u sneller herstelt. Ook de darmen komen daardoor sneller op gang. Dat betekent dat u de dag na de operatie weer normaal kunt eten en drinken.
In overleg met de uroloog worden ook de blaaskatheter en het infuus verwijderd. Het moment waarop dit gebeurt, wordt met u overlegd. Wanneer ook de urineleider verwijderd is, zal de katheter langer inblijven.
Complicaties
Meestal verloopt de operatie zonder problemen. Toch bestaat er bij iedere operatie kans op een nabloeding of een infectie van de wond. In geval van een nabloeding is het nodig dat u opnieuw geopereerd wordt om de bloeding te stoppen.
Na de operatie kunt u pijn krijgen tussen de schouderbladen door het gas dat in de buikholte is gebracht. De pijn verdwijnt meestal na één tot twee dagen, maar kan soms iets langer aanhouden.
Wanneer de nier niet helemaal maar gedeeltelijk is verwijderd, gebeurt het in een enkel geval dat er lekkage van de urine optreedt. Dit gebeurt op de naad van het overgebleven gedeelte van de nier. In dat geval wordt er inwendig een slangetje geplaatst (een dubbel-J-katheter). Dit slangetje zorgt voor het afvloeien van de urine. Het betekent dat u de blaaskatheter langer zult houden. Mochten deze maatregelen niet voldoende zijn, dan moet u opnieuw geopereerd worden. Deze situatie komt zelden voor.
Ontslag
Wanneer de operatie op laparoscopische wijze is gelukt, kunt u meestal de derde dag na de operatie het ziekenhuis verlaten. Dit is het geval als uw herstel goed verloopt. Als het nodig is, wordt – in overleg met u – thuiszorg ingeschakeld voor extra hulp bij u thuis.
Bij ontslag maakt de afdelingssecretaresse een controleafspraak op de polikliniek. Bij de controle wordt het resultaat met u besproken van het onderzoek van het verwijderde weefsel. Afhankelijk van de uitslag zal de uroloog met u bespreken welke controles er nog nodig zijn.
Die controles kunnen bestaan uit:
- Lichamelijk onderzoek;
- Bloedonderzoek;
- Een echo van de buik;
- Een CT-scan;
- Scopie van de blaas (als er sprake is van een tumor van de binnenbekleding van de urinewegen).
De controles zijn meerdere malen per jaar. Als er problemen zijn of als u vragen heeft, kunt u altijd tussentijds een afspraak maken met uw behandelend uroloog.
Herstel
Verschillende factoren, zoals leeftijd, algehele conditie en het soort operatie, spelen een rol bij het herstel.
Lichamelijke inspanning
Wij adviseren u om het thuis rustig aan te doen. U zult merken dat u nog snel vermoeid bent. Het lichaam geeft zelf aan wanneer u zich te veel inspant. Zorg dat u voldoende rust neemt en zich ontspant. Vermoeidheid kan drie tot zes maanden aanhouden. Dagelijks bewegen draagt bij aan de opbouw van uw conditie. Langdurig zitten of liggen draagt niet bij aan uw herstel en kan zorgen voor extra complicaties. Het lichaam geeft zelf aan wanneer u zich te veel inspant.
Het is raadzaam de eerste zes tot acht weken geen zware lichamelijke arbeid te verrichten. Zwaar tillen (meer dan vijf kilogram), zware huishoudelijke werkzaamheden (bijvoorbeeld stofzuigen) of sporten zijn activiteiten die u beter kunt vermijden. Zodra uw lichamelijke conditie dit toelaat, kunt u steeds meer activiteiten gaan oppakken.
Drie weken na de ingreep kunt u weer gaan fietsen. Autorijden kan over het algemeen zodra de wond dicht is en u geen pijnstillers meer gebruikt. Meestal is dit na zes weken.
Voldoende drinken
Er is vocht nodig om afvalstoffen via de nieren af te voeren. Daarom is het goed om voldoende te drinken. Dit betekent dat u twee á 2,5 liter per dag drinkt. U kunt water, sap, melk, limonade, thee of koffie drinken.
Dieet
U hoeft in principe geen speciaal dieet te volgen. Wij adviseren u vezelrijk te eten, bijvoorbeeld bruin/volkoren brood en veel fruit. Dit bevordert een regelmatige stoelgang. Daarnaast adviseren wij u alcohol alleen in beperkte mate te nuttigen.
Pijn
Als de operatiewond nog gevoelig is, mag u drie keer per dag twee tabletten van 500 mg paracetamol innemen. U kunt de pijnstilling afbouwen wanneer u minder pijn voelt.
De wond
Het kan zijn dat uw wond nog gevoelig is. Dit hoort bij het genezingsproces. U mag de eerste drie weken niet in bad. Douchen is wel toegestaan. Het is niet nodig om de wond thuis te verbinden.
Bloedverdunnende medicijnen
Als u voor de operatie bloedverdunnende medicijnen gebruikte, mag u deze weer gaan gebruiken. Voordat u naar huis gaat, hoort u van de verpleegkundige wanneer u hier weer mee mag starten.
Sommigen patiënten zouden graag extra ondersteuning willen hebben van een deskundige vanwege hetgeen hen is overkomen. Om u zo goed mogelijk te informeren, te adviseren en te begeleiden bij uw ziekte, werkt de uroloog samen met de urologie-oncologie verpleegkundige. Zij geeft u en uw naasten informatie over de operatie, behandelingen en het vervolgtraject. Zij bespreekt ook met u hoe u met de situatie omgaat.
Er bestaat geen pasklaar antwoord op de vraag hoe te leven met kanker. Iedereen is anders en elke situatie is anders. Iedereen verwerkt het hebben van kanker op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo. Uw stemmingen kunnen heel wisselend zijn. Het ene moment bent u misschien erg verdrietig, het volgende moment vol hoop. Zorgverleners zoals psychologen of maatschappelijk werkers kunnen u extra begeleiding bieden. Als u hiervan gebruik wenst te maken, kunt u dat bespreken met de urologie-oncologie verpleegkundige.
U kunt contact opnemen met de urologie-oncologie verpleegkundige via het algemene nummer van de polikliniek.
Wanneer een arts waarschuwen
Als u na de ingreep last krijgt van onderstaande klachten moet u contact met ons opnemen:
- Hevige buikpijn die niet vermindert na het innemen van pijnstillers;
- Koorts boven de 38,5° C of langer dan 24 uur 38,0º C koorts;
- Pijn in de flanken;
- Hevige roodheid of pus uit de wondjes;
- Roder en dikker wordende wond;
- Indien u minder plast dan normaal terwijl u goed drinkt.
Overdag kunt u contact opnemen met de polikliniek Urologie. ’s Nachts en in het weekend kunt u contact opnemen met de de afdeling Spoedeisende Hulp.
Contact
Deze webpagina geeft algemene informatie over de behandeling. Heeft u na het lezen van de webpagina nog vragen? Kijkt u dan op www.allesoverurologie.nl.
Uw vragen kunt u stellen via e-consult via het patiëntenportaal ‘mijnHMC’.
Kijk op: haaglandenmc-nl.ont.stuurlui.dev en kies voor ‘Mijn HMC’.
Houd uw DigiD code gereed.
Voor dringende vragen kunt u contact opnemen met de polikliniek Urologie:
088 979 41 44
Bij spoed bel de Spoedeisende Hulp van HMC Westeinde: 088 979 23 80.
Overactieve blaas
Adviezen na een behandeling met botuline-toxine
U heeft een behandeling met botuline-toxine gehad vanwege een overactieve blaas. Het is van groot belang dat u na de behandeling een aantal adviezen opvolgt. De adviezen staan op deze webpagina.
Specialismen en team
Afspraak en contact
Vragen of aanvragen van herhaalrecepten via E-consult in patientenportaal mijnHMC
Ook kunt u ma t/m vr contact opnemen met de polikliniek Urologie
HMC Cijfers
205.000
eerste polikliniek consulten
32.000
klinische opnames per jaar
155.000
verpleegdagen
60.000+ patiënten per jaar op de SEH
350
medisch specialisten
Ankers
Over overactieve blaas
U heeft een behandeling met botuline-toxine gehad vanwege een overactieve blaas. Het is van groot belang dat u na de behandeling een aantal adviezen opvolgt. De adviezen staan op deze webpagina.
Voldoende drinken
Er is vocht nodig om de blaas goed te spoelen. Daarom is het goed om dagelijks minimaal twee liter te drinken (twee liter is tien glazen of twaalf kopjes). U kunt water, sap, melk, limonade, thee, koffie en soep drinken. U kunt het beste drinken tussen het ontbijt en het avondeten. Als u in de loop van de avond te grote hoeveelheden drinkt, bestaat de kans dat u gedurende de nacht een of meerdere keren moet opstaan om te plassen.
Het is belangrijk dat u in de eerste week na de behandeling niet meer dan één glas per dag drinkt van een alcoholhoudende drank.
Pijn
Als u pijn hebt, mag u tot maximaal drie keer per dag twee tabletten 500 mg paracetamol innemen. U kunt het gebruik van dit medicijn afbouwen als de pijn afneemt.
Bloedverdunnende medicijnen
Als u voor de operatie bloedverdunnende medicijnen gebruikte zoals carbasalaatcalcium (Ascal®), acenocoumarol (Sintrommitis®) of fenprocoumon (Marcoumar®), mag u deze weer gaan gebruiken als uw uroloog dit heeft voorgeschreven. Voordat u naar huis gaat, hoort u van de arts of verpleegkundige wanneer u de antistollingsmedicijnen weer moet gebruiken.
De periode na de behandeling
Soms kan na de behandeling de urine iets bloederig (roodgekleurd) zijn. Dit komt doordat er op 10 tot 25 plaatsen in de blaasspier met een injectienaald vloeistof ingespoten is. U hoeft daar niet van te schrikken; dit is een normaal genezingsproces.
Om de genezing te bevorderen, is het verstandig om gedurende twee weken niet te fietsen. Het kan drie dagen tot drie weken duren voordat u resultaat merkt van de behandeling. Botuline-toxine werkt zes tot twaalf maanden. Als het middel uitgewerkt is, kan de behandeling herhaald worden.
Seksualiteit
Geslachtsgemeenschap na deze behandeling is toegestaan.
Complicaties
Als u thuis last krijgt van de onderstaande klachten, dan adviseren wij u om contact op te nemen met uw uroloog:
- Bij koorts boven 38,5˚C of als u langer dan 24 uur 38,0˚C koorts heeft.
- Als u niet meer kunt plassen, of niet volledig meer kunt uitplassen. Wacht u in dit geval niet langer dan 12 uur om het ziekenhuis te bellen.
- Als u hevige buikpijn heeft die niet verdwijnt na het innemen van pijnstillers.
- Als u meerdere dagen last heeft van bloed in de urine en het bloeden niet minder wordt en de urine donkerrood van kleur is.
- Als u zoveel moeite heeft met plassen dat u het gevoel heeft de blaas niet helemaal leeg te kunnen plassen.
- Als u veel vaker moet plassen dan voor de behandeling het geval was.
Contact
Deze webpagina geeft algemene informatie over de behandeling. Heeft u na het lezen van de webpagina nog vragen kijkt u dan op www.allesoverurologie.nl.
Continentie consulent: 088 979 60 24
Uw vragen kunt u ook stellen via e-consult via het patiëntenportaal ‘mijnHMC’. Kijk op: haaglandenmc-nl.ont.stuurlui.dev en kies voor ‘Mijn HMC’.
Houd uw DigiD code gereed.
Bij spoed bel de Spoedeisende Hulp van HMC Westeinde: 088 979 23 80.
Voeding bij acute zorg
Bent u opgenomen in ons ziekenhuis en krijgt u acute zorg? Dan verdient uw voeding extra aandacht. De diëtisten van HMC zorgen voor een dieet dat is aangepast aan uw persoonlijke situatie.
Specialismen en team
Afspraak en contact
088 979 28 30
ma t/m vr 08.00 – 12.00 uur en 13.30 – 16.30 uur
dietetiek@haaglandenmc.nl
HMC Cijfers
205.000
eerste polikliniek consulten
32.000
klinische opnames per jaar
155.000
verpleegdagen
60.000+ patiënten per jaar op de SEH
350
medisch specialisten
Ankers
Over voeding bij acute zorg
Bent u opgenomen in ons ziekenhuis en krijgt u acute zorg? Dan verdient uw voeding extra aandacht. De diëtisten van HMC zorgen voor een dieet dat is aangepast aan uw persoonlijke situatie.
Belang van voeding
De diëtisten van HMC weten alles van voeding en diëten. Goede voeding draagt bij aan een betere conditie en sneller herstel. Ook werkt de juiste voeding ondersteunend bij de behandeling van uw ziekte.
Acute zorg
Bij acute zorg kan er sprake zijn van een levensbedreigende situatie. Maar het gaat bij deze vorm van zorg ook om andere problemen, die niet levensbedreigend zijn maar wel direct behandeld moeten worden.
Voeding bij acute zorg
Bij acute ziekte is het soms noodzakelijk dat u (tijdelijk) speciale voeding krijgt. Dit kan op verschillende manieren, waaronder:
- voeding via een slangetje dat via de slokdarm naar de maag loopt (sondevoeding);
- voeding via een infuus dat direct naar de bloedbaan loopt (parenterale voeding).
Wij berekenen uw voedingsbehoefte en stellen zo nodig op basis van o.a. laboratoriumgegevens dit advies bij. Op deze manier houden wij uw voedingstoestand nauwkeurig in de gaten.
Verwijderen van de baarmoeder Uw zorgplan
U bent opgenomen voor een totale hysterectomie (het verwijderen van de baarmoeder). In het zorgplan leest u over het verloop van de zorg rondom uw operatie. U vindt hierin een overzicht van wat u per dag kunt verwachten.
Specialismen en team
Afspraak en contact
088 979 43 34
ma t/m vr 08.00 – 12.00 uur en 13.30 – 16.30 uur
HMC Cijfers
Aantal patiënten per jaar:
355
borstkanker
240
darmkanker
302
longkanker
94
melanoom
145
hoofd
-halskanker
216
prostaatkanker
36
eierstokkanker
Ankers
Over verwijderen van de baarmoeder
U bent opgenomen voor een totale hysterectomie (het verwijderen van de baarmoeder). In het zorgplan leest u over het verloop van de zorg rondom uw operatie. U vindt hierin een overzicht van wat u per dag kunt verwachten.
Dit is een beschrijving van de zorg zoals die in de meeste situaties verloopt. Het is mogelijk dat er in uw situatie zaken anders lopen. Als dit zo is, hoort u dat van de verpleegkundige. Uw casemanager en verpleegkundige bespreken alle informatie in het zorgplan met u. Mocht u behoefte hebben aan een gesprek samen met uw naaste, dan kunt u dit aangeven bij de verpleegkundige of secretaresse.
Dag van opname
![]() |
Medicijnen | Het is heel belangrijk dat u de webpagina “Voorbereiding op de operatie en anesthesie’”, die u op de preoperatieve poli heeft ontvangen, goed leest.
De anesthesioloog (narcotiseur) heeft afspraken met u gemaakt over het stoppen van medicijnen die u thuis gebruikt. Als u medicijnen voor uw luchtwegen gebruikt, zoals pufjes, dan moet u deze meenemen naar het ziekenhuis. Voor u van belang: |
|
Kleding | U trekt aan:
U doet uit:
U doet af:
|
![]() |
Eten en drinken | U kent de regels over nuchter zijn:
|
![]() |
Bewegen |
|
![]() |
Controle | Er wordt bloed afgenomen om uw bloedgroep te bepalen. |
![]() |
Documenten |
|
![]() |
Naar huis |
|
Na de operatie
![]() |
Medicijnen |
Voor u van belang:
|
![]() |
Fraxiparine |
U krijgt dagelijks een injectie ter voorkoming van trombose in uw been of in uw buik.
Indien van toepassing: |
![]() |
Kleding |
Draag gemakkelijke kleding zodat u zich gemakkelijk kunt bewegen (denk aan ruime en soepele kleding). |
![]() |
Eten en drinken |
|
![]() |
Bewegen |
|
![]() |
Controle | Uw controles worden na de operatie regelmatig uitgevoerd (elk uur vanaf de verkoeverruimte, daarna in de ochtend, middag en avond).
De verpleegkundige controleert drie keer per dag uw:
U heeft kleine wondjes. Deze worden ’s ochtends, ’s middags en ’s avonds bekeken en beoordeeld. U heeft (misschien) een blaaskatheter gekregen. ‘s Ochtends, ’s middags en ’s avonds wordt de hoeveelheid urine in de katheter bijgehouden door de verpleegkundige. Uw urine kan groen/blauw van kleur zijn. Dit komt door een test met contrastvloeistof. |
Dag 1
![]() |
Medicijnen |
Voor u van belang:
|
![]() |
Fraxiparine |
Voor u van belang: Er kan alleen op medische indicatie thuiszorg worden aangevraagd voor het toedienen van de injecties Fraxiparine. Een medische indicatie is bijvoorbeeld mogelijk bij reuma of MS. |
![]() |
Kleding | Draag gemakkelijke kleding zodat u zich gemakkelijk kunt bewegen (denk aan ruime en soepele kleding). |
![]() |
Eten en drinken |
|
![]() |
Bewegen |
|
![]() |
Controle | Er wordt bloed bij u afgenomen om de HB (de bloedwaarde) te bepalen na de operatie.
De verpleegkundige controleert drie keer per dag uw:
Als de blaaskatheter is verwijderd, dan moet u binnen vier tot zes uur geürineerd hebben. |
Dag 2 tot ontslag
![]() |
Medicijnen |
Voor u van belang:
|
![]() |
Fraxiparine | U kunt uzelf injecteren. |
![]() |
Kleding | Draag gemakkelijke kleding zodat u zich gemakkelijk kunt bewegen (denk aan ruime en soepele kleding). |
![]() |
Eten en drinken | U mag alles eten en drinken. |
![]() |
Bewegen | U mag zelfstandig over de afdeling lopen. |
|
Controle |
De verpleegkundige controleert drie keer per dag uw:
|
![]() |
Documenten | Als u naar huis gaat, is het mogelijk dat u het volgende meekrijgt:
|
![]() |
Naar huis |
Ontslagcriteria:
|








