Meer oog voor patiënt dankzij vragenlijst bij kanker
23 augustus 2018
De Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK) is een campagne gestart om het invullen van vragenlijsten in ziekenhuizen te stimuleren. Dankzij deze zogenaamde PROMs en PREMs kunnen oncologisch specialisten meer patiëntgerichte zorg te leveren. “Bij prostaatkanker ging het in de spreekkamer niet vanzelfsprekend over seksualiteit, nu wel.”
Als kankerpatiënten vaker invullen hoe het met ze gaat en wat ze van hun ziekenhuis vinden, kunnen ziekenhuizen de behandeling en zorg verbeteren. Daarom is NFK een campagne gestart waarbij patiënten worden voorgelicht over het belang van het invullen van de vragenlijsten van hun ziekenhuis. HMC (Haaglanden Medisch Centrum) is een van de vijf ziekenhuizen die deelneemt aan de campagne. Met posters, folders en animatievideo’s op een aantal oncologische afdelingen van HMC wordt uitgelegd wat patiëntenvragenlijsten zijn en waarom het zo belangrijk is om ze in te vullen.
Weinig lijsten ingevuld
Doel is om het aantal ingevulde vragenlijsten van HMC met 10 procent te verhogen. Momenteel vullen weinig kankerpatiënten de lijsten in, vertelt coördinator bij HMC Monique Kroeze: “Vorig jaar werd bij de borstkankerpatiënten maar twintig procent van de vragenlijsten ingevuld. Er is nu een lichte stijging, maar er valt nog een flinke slag te slaan.”
PREMs
De kankerpatiënten beantwoorden periodiek online vragenlijsten. “De PREM-vragenlijsten (Patient Reported Experience Measures) gaan over hoe de patiënt de ontvangen zorg ervaart. Hoe lang duurde het tot ze de uitslag kregen? Konden ze meebeslissen over de behandeling? Hoe zijn ze bejegend door onze medewerkers?”, legt Kroeze uit. Deze vragenlijsten worden anoniem ingevuld en de resultaten worden teruggekoppeld aan het ziekenhuis, zodat deze de zorgprocessen kan verbeteren.
PROMs
De PROMs vragenlijsten (Patient Reported Outcomes Measures) gaan over de ervaren uitkomsten van de ontvangen zorg. “Er wordt hierbij meer door de ogen van de patiënt gekeken dan door die van de arts”, legt oncologisch chirurg Onno Guicherit van HMC uit. “Het bekendste voorbeeld hiervan is de chirurgische ingreep bij prostaatkanker. De chirurg focuste zich voornamelijk op de bloedwaarden en of de tumor radicaal verwijderd was. Terwijl een patiënt het belangrijk vindt dat hij niet incontinent raakt, en op seksueel vlak kan blijven functioneren. Bij het verwijderen van een tumor in de borst is het belangrijk voor de patiënt dat de borst er zoveel mogelijk als een normale borst uit blijft zien, en bij een tumor in de darm wil de patiënt nadien geen dieetbeperkingen of een stoma.”
Seksualiteit
Als de patiënt deze PROMs invult, is dat voor de arts een handig instrument om het gesprek aan te gaan. “We kunnen dan bijvoorbeeld doorverwijzen naar een psycholoog. Voorheen ging het in de spreekkamer niet over seksualiteit. Nu wordt het structureel besproken. Hierdoor gaat de kwaliteit van leven van de patiënt omhoog”, aldus Guicherit.
Geen toestemming
Er zijn volgens Guicherit en Kroeze diverse redenen waarom deze vragenlijsten zo weinig worden ingevuld door patiënten. Guicherit: “De manier waarop je het aanbiedt, maakt veel uit. Als je in de wachtkamer rondgaat met een iPad, is de mate van invullen veel groter, dan wanneer de patiënt eerst moet inloggen met DigiD.” Volgens Kroeze zijn veel patiënten de Nederlandse taal niet machtig, waardoor de lijsten ook niet ingevuld worden: “Je moet ook een e-mailadres hebben om de online vragenlijsten in te vullen. En er zijn nog steeds veel patiënten die dit niet hebben. Ook moeten patiënten het belang van het invullen van de lijsten inzien. Ze krijgen van de verpleegkundig specialisten de vraag of ze de vragenlijsten mogen mailen. Als ze dan niet de tijd hebben om het belang van de lijsten uit te leggen, geven patiënten hier meestal ook geen toestemming voor.”
Meer tijd voor medewerkers
Met de campagne probeert HMC patiënten en zorgverleners bewuster te maken van het belang van het invullen van de lijsten. Daarnaast proberen ze patiënten en zorgverleners beter te faciliteren door middel van scholing en verpleegkundig specialisten langer de tijd te geven voor consulten. De campagne loopt tot eind 2018.
